ثبت برند در ایران تابع قوانین مشخصی است که زیر نظر اداره مالکیت صنعتی (سازمان ثبت اسناد و املاک کشور) انجام میشود. داشتن برند ثبتشده باعث میشود مالک آن از حق انحصاری استفاده برخوردار شود و کسی نتواند بدون اجازه، نام یا علامت او را بهکار گیرد.
قابلیت ثبت علامت
علامت باید دارای تمایز باشد (قابل تشخیص از دیگر برندها). باید قابلیت نمایش داشته باشد (کلمه، تصویر، نماد، ترکیب رنگ، یا ترکیبی از اینها). میتواند برای اشخاص حقیقی یا حقوقی ثبت شود.
موارد غیرقابل ثبت
استفاده از پرچم، نشان رسمی دولتها، آرم نیروهای مسلح، هلالاحمر و … علائمی که موجب فریب یا گمراهی مصرفکننده شود (مثلاً استفاده از نام یک شهر برای محصولی که از آنجا نیست). کلماتی که بر خلاف موازین شرعی، اخلاقی یا نظم عمومی باشند. علائم عمومی و توصیفی (مثل «شکر شیرین» برای شکر). نام یا علامتی که قبلاً برای همان کالا یا خدمات ثبت شده باشد.
ماده 96 قانون حمایت از مالکیت صنعتی
ماده ۹۶ قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳,۰۳,۰۱: موارد زیر به عنوان علامت تجاری، قابل ثبت نیست:
۱– علامتی که کالا ها یا خدمات یک شخص را از کالا ها یا خدمات اشخاص دیگر متمایز نسازد.
۲– علامتی که مفاد آن یا بهره برداری از آن، خلاف موازین شرعی، قانونی و یا نظم عمومی بوده یا موجب وهن مقدسات دینی گردد.
۳– علامتی که موجب گمراهی عموم، به ویژه در مورد مبدأ جغرافیایی کالا ها یا خدمات یا خصوصیات آنها از قبیل نوع، کیفیت، کمیت و قیمت شود.
۴– علامتی که عین علامت یا نام تجاری باشد که قبلا برای همان کالا ها یا خدمات در ایران معروف شده است .
۵– علامتی که عین، شبیه یا ترجمه علامت یا نام تجاری باشد که قبلا برای همان کالا ها یا خدمات یا برای کالا ها یا خدمات مشابه در ایران معروف شده است، مشروط بر آنکه موجب گمراهی عموم شود.
۶– علامتی که شبیه یا ترجمه علامت یا نام تجاری باشد که قبلا برای همان کالا ها یا خدمات در ایران به ثبت رسیده یا ثبت آن تقاضا شده یا دارای حق تقدم است، مشروط بر آنکه موجب گمراهی عموم شود.
۷– علامتی که عین، شبیه یا ترجمه علامت یا نام تجاری باشد که قبلا برای کالا ها یا خدمات دیگری در ایران معروف شده یا به ثبت رسیده یا ثبت آن تقاضا شده یا دارای حق تقدم است، مشروط بر آنکه موجب گمراهی گردد یا به منافع مالک علامت قبلی لطمه وارد سازد.
۸– علامتی که عین یا شبیه نشان نظامی ، پرچم ، یا سایر نشان های مملکتی یا نام یا نام اختصاری یا حروف اول یک نام یا نشان رسمی متعلق به یک کشور، سازمان بین الدولی یا سازمان هایی که تحت معاهده (کنوانسیون) های بین المللی تأسیس شده اند، بوده یا موارد مذکور یکی از اجزای آن علامت باشد، مگر آنکه مقام صلاحیتدار کشور مربوط یا سازمان ذی ربط، اجازه ثبت آن را صادر کرده باشد؛
۹– علامتی که عین یا به طرز گمراه کننده ای شبیه علائم مربوط به دوران تاریخی یا آثار باستانی باشد.
۱۰– علامتی که عین یا شبیه علائمی باشد که سازمان ها و مراجع تأییدکننده، از قبیل سازمان ملی استاندارد ایران و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای تأیید کالا ها و خدمات صادر می نمایند.
۱۱– علامتی که عین طرح صنعتی ثبت شده دیگری برای همان کالاها یا خدمات باشد.
تبصره – منظور از علائم معروف، علائم مذکور در ماده (۶) مکرر معاهده (کنوانسیون) پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی بوده و تشخیص آن بر عهده مرجع ثبت است.
مدارک لازم برای ثبت برند
اشخاص حقیقی
کپی شناسنامه و کارت ملی
نمونه علامت در ابعاد مشخص
کارت بازرگانی (اگر برند لاتین باشد)
پروانه کسب یا جواز فعالیت
اشخاص حقوقی (شرکتها)
آگهی تأسیس و آخرین تغییرات شرکت
کپی شناسنامه و کارت ملی مدیرعامل
نمونه علامت
کارت بازرگانی (برای برند لاتین)
پروانه بهرهبرداری یا جواز فعالیت
45 طبقه اداره مالکیت
این طبقهبندی بر اساس طبقهبندی بینالمللی نیس (Nice Classification) تنظیم شده و برای ثبت برند باید مشخص کنید که علامت تجاری شما در کدام طبقه/طبقات قرار میگیرد.
این سه نوع شخصیت حقوقی (مسئولیت محدود، سهامی خاص و مؤسسه) پرکاربردترین قالبهای ثبتی در ایران هستند. هرکدوم ویژگیها، مزایا و محدودیتهای خاص خودشون رو دارن.
گاه لحظاتی فرا میرسد که ادامه فعالیت نه تنها اقتصادی نیست، بلکه از نظر حقوقی نیز ضروری به نظر نمیرسد. ثبت انحلال شرکت یکی از پیچیدهترین و در عین حال حساسترین مراحل قانونی است که شرکا، سهامداران و مدیران باید با دقت و آگاهی کامل به آن نزدیک شوند.
ثبت برند در ایران تابع قوانین مشخصی است که زیر نظر اداره مالکیت صنعتی (سازمان ثبت اسناد و املاک کشور) انجام میشود. داشتن برند ثبتشده باعث میشود مالک آن از حق انحصاری استفاده برخوردار شود و کسی نتواند بدون اجازه، نام یا علامت او را بهکار گیرد.
علامت باید دارای تمایز باشد (قابل تشخیص از دیگر برندها).
استفاده از پرچم، نشان رسمی دولتها، آرم نیروهای مسلح، هلالاحمر و …
تقسیمبندی کلی ۴۵ طبقه
